DRS (Drag Reduction System) to system aktywacji ruchomego skrzydła tylnego wprowadzony w F1 w 2011 r. dla ułatwienia wyprzedzania. Po 15 latach kontrowersji - okrzyczany jako „sztuczne wyprzedzanie” - DRS zniknął z F1 wraz z reformą 2026 r., ustępując miejsca aktywnym skrzydłom i trybowi wyprzedzania (overtake mode).
Geneza DRS - problem brudnego powietrza
Przed wprowadzeniem DRS F1 mierzyła się z problemem zaburzonego powietrza: rozbudowana aerodynamika (skrzydła, dyfuzory) sprawiała, że pojazd jadący tuż za drugim tracił część docisku w zakrętach. Wyprzedzanie na torze było trudne, co było jednym z powodów wprowadzenia DRS.
FIA szukała rozwiązania i od sezonu 2011 wprowadziła tylne skrzydło z ruchomym elementem, otwieranym na żądanie kierowcy.
Jak działa DRS - mechanika
DRS to mechanizm unoszący ruchomą klapę tylnego skrzydła względem jego stałej części. Mechanika:
- Kierowca naciska przycisk na kierownicy.
- Klapa tylnego skrzydła unosi się, a szczelina względem stałej części może wynosić maksymalnie 85 mm.
- Zysk prędkości na końcu strefy DRS: FIA szacowała go na 10-12 km/h (inne szacunki podają mniej), zależnie od toru.
- Po hamowaniu skrzydło automatycznie wraca do pozycji wysokiej.
Kiedy DRS można używać - zasady
Nie jest to wolny dostęp. Regulamin FIA precyzuje:
- W kwalifikacjach i treningach - DRS dostępny w wyznaczonych „DRS zones” (liczba stref zależy od toru; na części torów są trzy lub cztery) bez ograniczeń.
- W wyścigu - DRS aktywny tylko jeśli kierowca na punkcie detekcji (przed strefą DRS) jest nie dalej niż 1 sekundę za poprzedzającym pojazdem.
- Wyłączony - pierwsze okrążenie po starcie lub restarcie (od 2024 r.; wcześniej były to dwa okrążenia), a także w czasie Safety Car, w niebezpiecznych warunkach, na przykład w deszczu, na decyzję dyrektora wyścigu.
Odstęp między samochodami jest mierzony automatycznie na punkcie detekcji przed strefą DRS. Jeśli na punkcie detekcji kierowca jest w odległości do 1 sekundy od poprzednika, może po sygnale otworzyć DRS w punkcie aktywacji w strefie DRS.
Krytyka - „sztuczne wyprzedzanie”
DRS od początku miał przeciwników. Argumenty:
- Krytycy, między innymi Sebastian Vettel, uważali DRS za rozwiązanie sztuczne.
- Kierowca jadący z przodu nie mógł użyć DRS do obrony, chyba że sam był w odległości do sekundy od kolejnego samochodu.
- DRS Train - sytuacja, gdy kilka kolejnych samochodów ma dostęp do DRS, przewaga się znosi, a odstępy mogą utrzymywać się przez wiele okrążeń.
Sukcesy DRS - co przyniósł
Mimo krytyki, DRS przyniósł:
- wzrost liczby wyprzedzeń w suchych wyścigach w sezonie 2011 (według jednej z prac naukowych około trzykrotny względem 2010 r., przy współudziale szybko zużywających się opon).
2026 - koniec DRS
Nowe regulacje aerodynamiczne 2026 r. zastąpiły DRS aktywnymi skrzydłami, przełączanymi między trybem prostej (Straight Mode) i zakrętu (Corner Mode). Różnice:
- Tryb niskiego oporu (straight mode) jest dostępny dla wszystkich kierowców w wyznaczonych strefach, niezależnie od odstępu od rywala.
- Skrzydła mają dwa tryby: niskiego oporu na prostych i wysokiego docisku w zakrętach.
- Warunek „1 sekundy straty” przeszedł na tryb wyprzedzania (overtake mode): kierowca, który na punkcie detekcji jest nie dalej niż sekundę za rywalem, ma na następnym okrążeniu dodatkową energię elektryczną (do 0,5 MJ więcej do odzyskania oraz dodatkowy profil mocy).
- Według założeń FIA nowe przepisy (m.in. mniejszy docisk i opór oraz płaskie podłoże) mają ograniczyć zaburzenia za jadącym bolidem i sprzyjać walce na torze.
Powiązane: jak nowa aerodynamika 2026 zmienia walki na torze, opisaliśmy w artykule o aerodynamice F1 2026. Pełen kontekst regulacji w Jak działa silnik F1 2026.
