Maciej Marton (ur. 1 maja 1991 w Warszawie) — polski pilot rajdowy, najbardziej znany z roli pilota Arona Domżały w Rajdzie Dakar 2021, gdzie polski team zdobył brąz w klasyfikacji generalnej SxS (3. miejsce). To pierwszy polski team na podium klasyfikacji samochodowej w 43-letniej historii rajdu. W cross-country rallies pilot ma równie ważną rolę co kierowca: roadbook nawigacja przez 12 etapów pustyni nie wybacza błędów.
Rola pilota w Dakarze
Pilot w Rajdzie Dakar (cross-country rallies) odpowiada za nawigację po roadbooku — szczegółowej książce trasy z opisem zakrętów, niebezpieczeństw, punktów kontrolnych. Pilot otrzymuje roadbook około 1h przed startem etapu, musi go odczytać „w locie” przy 100-160 km/h, dosłownie wbiega w samochód z notatkami. Jeden niewłaściwy odczyt = 30 minut straty, kara, wycofanie z klasyfikacji.
Wczesna kariera — FIA CEZ 2011-2012
Marton zdobył w 2011 dwa tytuły mistrza FIA CEZ (Central European Zone) — kategorie T2 i T1 (samochody seryjne + modyfikowane). To było jego wczesne osiągnięcie pokazujące szybką adaptację do różnych klas i samochodów. W 2012 zajął drugie miejsce w klasyfikacji FIA World Cup for Cross-Country Rallies, pełniąc funkcję pilota dla czeskiego kierowcy Miroslava Zapletala — wicemistrzostwo świata cross-country w pierwszych latach kariery.
Dakar 2021 — brąz w klasyfikacji SxS
Domżała + Marton w Can-Am Maverick X3 (zespół Monster Energy Can-Am) zajęli 3. miejsce w klasyfikacji generalnej Dakaru klasie SxS — pierwszy polski team na podium klasyfikacji samochodowej w historii rajdu. Wskazania pilota Martona w decydujących etapach pustyni Arabii Saudyjskiej (4500 km tras) — bez błędów nawigacyjnych, które byłyby fatalne dla finalnego rezultatu.
Rola w polskim cross-country
Marton po sukcesie 2021 pozostaje powiązany z polską reprezentacją cross-country. Jego doświadczenie z różnymi kierowcami (Zapletal, Domżała) + tytuły FIA CEZ + wicemistrzostwo FIA W2RC 2012 dają mu pozycję jednego z najbardziej doświadczonych polskich pilotów rajdów dalekobieżnych.
Polski system pilotów — kontekst
Polski motorsport ma rozbudowaną szkołę pilotów rajdowych: Szymon Gospodarczyk (pilot Mikołaja Marczyka, aktualnego Mistrza Europy ERC 2025) reprezentuje klasyczne rajdy europejskie, Maciej Marton (Domżała SxS) reprezentuje cross-country dalekobieżne, plus inne nazwiska w lokalnych mistrzostwach RSMP. Każdy z nich operuje w innej rzeczywistości — Gospodarczyk asfalt+szuter europejski, Marton piaski Arabii Saudyjskiej + pustynie Maroka.
Co dalej
Marton (35 lat w 2026) ma najlepsze lata przed sobą jako pilot — w cross-country doświadczenie liczy się bardziej niż wiek (Andy Schulz, niemiecki weteran, miał 60+ lat gdy zdobył zwycięstwo Dakaru pilota). Plan dla Marton 2026+: kontynuacja partnerstw z polskimi kierowcami (Domżała preferowany), CCWC pełen kalendarz, długoterminowy cel powtórki podium Dakaru.
Powiązane: