Wyścigi długodystansowe

Historia 24h Le Mans - od 1923 do hipersamochodów

Historia 24h Le Mans od 1923 r. Era Bentleyów, dominacja Porsche, rewolucja LMP1 hybrydowa, nowy etap Hypercar 2021+.
Redakcja GrandPrix.com.pl · 4 min czytania ·
Historia 24h Le Mans - od 1923 do hipersamochodów

24h Le Mans to najstarszy wciąż rozgrywany wyścig długodystansowy na świecie i jeden z trzech filarów „Potrójnej Korony Motorsportu” obok Monaco GP i Indianapolis 500. Od 1923 r. - z przerwami w 1936 r. (strajki) i w latach 1940-1948 (wojna) - bolidy wyjeżdżają na Circuit de la Sarthe, by przez 24 godziny walczyć z czasem, opadami i własnym zmęczeniem mechaniki.

1923 - pierwszy wyścig i jego logika

Zasady wyścigu opracował w lutym 1923 r. Charles Faroux wraz z Automobile Club de l’Ouest. Chodziło o pokazanie, że samochody produkcji seryjnej (lub bardzo zbliżone do nich) wytrzymują pełną dobę intensywnej jazdy w zmiennych warunkach. Pierwszy wyścig wygrali André Lagache i René Léonard na Chenard et Walcker Sport, jadąc średnio 92 km/h przez 24h. Przejechali 2209 km - dystans, który był wówczas rekordem 24-godzinnej jazdy.

Era przedwojenna 1923-1939 - Bentley, Alfa Romeo i marki francuskie

W latach 20. i 30. wygrywały marki brytyjskie (Bentley, Lagonda), włoska Alfa Romeo i marki francuskie:

  • Bentley - 5 zwycięstw między 1924 a 1930 r., w tym załogi znane jako „Bentley Boys” (m.in. Woolf Barnato, Henry Birkin, Dudley Benjafield).
  • Bugatti - francuska marka, zwycięstwa w 1937 i 1939 r. (Type 57G i 57C).
  • Alfa Romeo 8C 2300 - cztery z rzędu zwycięstwa 1931-1934.

Powojenne odrodzenie 1949-1969 - pierwsi dominatorzy

Po przerwie II wojny światowej Le Mans wrócił w 1949 r. W latach 1949-1965 wyścig częściej wygrywało Ferrari (9 zwycięstw) i Jaguar (5, wszystkie w latach 50.), a w 1955 r. doszło do tragedii z udziałem Mercedesa - wypadek Pierre’a Levegha zabił kierowcę i ponad 80 widzów. Po wypadku z 1955 r. wprowadzono zmiany w bezpieczeństwie toru.

Od 1966 r. Ford GT40 zerwał ferrarową hegemonię, wygrywając cztery razy z rzędu. Ford chciał pokonać Ferrari na torze - historia opowiedziana w filmie „Ford v Ferrari” (2019).

Era Porsche 1970-1998 - najwięcej zwycięstw

Porsche wygrało w latach 1970-1998 szesnaście razy:

  • Pierwsze zwycięstwo 1970 r. (917K).
  • Siedem zwycięstw z rzędu 1981-1987 (modele 936, 956, 962C).
  • Łącznie 19 zwycięstw (16 w latach 1970-1998 i trzy w latach 2015-2017) - rekord wszech czasów.

Samochody Porsche z lat 80. (956 i 962C) napędzały turbodoładowane silniki sześciocylindrowe typu boxer.

Era prototypów LMP i LMP1 (1999-2020, hybrydy od 2012) - Audi, Peugeot, Porsche i Toyota

Po 1999 r. - kiedy Mercedes CLR trzykrotnie wzbił się w powietrze podczas weekendu wyścigowego - Le Mans wszedł w erę zaawansowanych prototypów:

  • Audi R8, R10 TDI, R15 TDI, R18 - 13 zwycięstw w latach 2000-2014, w tym pierwsze zwycięstwo samochodu z silnikiem Diesla (R10 TDI, 2006).
  • Peugeot 908 HDi FAP - 2009 r., koniec dominacji Audi na rok.
  • Porsche 919 Hybrid - trzy zwycięstwa 2015-2017.
  • Toyota TS050 Hybrid - trzy zwycięstwa z rzędu 2018-2020 (dwa kolejne, 2021 i 2022, Toyota dołożyła już modelem GR010 Hybrid w klasie Hypercar).

Era Hypercar 2021+ - nowy rozdział

W 2021 r. wprowadzono klasę Hypercar (LMH), która zastąpiła LMP1, a od 2023 r. startują w niej także prototypy LMDh. Toyota wygrała dwie pierwsze edycje ery Hypercar (2021-2022). W 2023 r. do klasy dołączyły m.in. Ferrari, Porsche i Cadillac - Ferrari 499P wygrało od razu (pierwsze zwycięstwo Ferrari od 1965!) i powtórzyło to w 2024 i 2025 r. Peugeot startuje od 2022 r., a BMW, Alpine i Lamborghini dołączyły w 2024 r.

W sezonie 2026 w klasie Hypercar WEC startuje osiem marek: Toyota, Ferrari, BMW, Peugeot, Cadillac, Alpine, Aston Martin i debiutujący Genesis.

Le Mans dziś - co warto wiedzieć

Współczesne 24h Le Mans to wyścig dla ok. 60 bolidów (w 2026 r. na starcie stanęło 62) w trzech klasach:

  • Hypercar (LMH + LMDh) - kategoria szczytowa, prototypy w większości hybrydowe (Aston Martin Valkyrie startuje bez układu hybrydowego).
  • LMP2 - prototypy zespołów prywatnych z silnikiem Gibson 4.2 V8.
  • GT3 - od 2024 r. jako klasa LMGT3 zastąpiła klasę GTE, samochody GT3 oparte na modelach seryjnych.

Zwycięski samochód przejeżdża w ostatnich latach od ok. 4240 km (311 okrążeń w 2024 r.) do ok. 5270 km (387 okrążeń w 2025 r.); w 2026 r. było to 381 okrążeń i 5190 km, na torze o długości 13,626 km z legendarnym odcinkiem Mulsanne Straight. Samochody z różnych klas jadą z różnymi prędkościami (w 2026 r. najwyższa prędkość Hypercara wyniosła 351,8 km/h, a LMGT3 304,5 km/h), więc wyprzedzanie wolniejszych klas jest stałym elementem wyścigu.

Powiązane: w edycji 2026 (13-14 czerwca) wygrała Toyota #7 (LMH), a drugie miejsce zajął BMW #20 (LMDh) ze stratą 10,913 s - różnice klas opisaliśmy w artykule o LMH vs LMDh.