Liveries - malowania pojazdów motorsport - to jedna z najbardziej niedocenianych elementów wizualnej tożsamości sportu. Każde malowanie to inwestycja sponsoringowa, kulturowa decyzja, statement designerski. To krótka historia 10 najsłynniejszych liveries w motorsporcie - od John Player Special Lotus po Pink Pig Porsche.
1. John Player Special - Lotus 72 (1972-1977)
Czarno-złoty malowanie sponsoringowe John Player Special (tytoniowy sponsor) na Lotus 72 to ikona, którą każdy fan F1 rozpoznaje. Tytoniowy biznes spowodował, że w latach 70-tych większość zespołów F1 nosiła te malowania (Marlboro red-white, Camel yellow-blue). JPS zachował klasykę: pure black z złotymi liniami, minimum reklamy. Emerson Fittipaldi (1972) i Mario Andretti (1978) wygrali tytuły mistrzostwa w JPS Lotusach. Dziś malowanie JPS wraca okazjonalnie w klasycznych retrospekcjach.
2. Martini Racing - Porsche 917 (1970-1971), Brabham (1975-1977)
Martini Racing malowanie z niebieskim, jasnoniebieskim, czerwonym oraz białym (klasyczne włoskie kolory) zaczęło się w 1970 roku na Porsche 917 Long Tail na 24h Le Mans. Potem pasy Martini nosiły m.in. Brabham (F1 1975-1977), Lotus (F1 1979) i Lancia (rajdy). To prawdopodobnie najczęściej kopiowany schemat w historii motorsportu. W F1 wrócił w latach 2014-2018 na bolidach Williamsa.
3. Rothmans - Porsche 956/962 (1982-1987)
Niebieski-biały-niebieski malowanie Rothmans na Porsche 956 i 962 to wizytówka ery Group C. Klasyka 24h Le Mans 1982, 1983, 1986, 1987 z Rothmans na barwach. Po 1992 roku, gdy regulacja tytoniowa stała się ostrzejsza w Europie, malowanie zniknęło - ale wraca w klasycznych retrospekcjach (Porsche 911 RSR w Le Mans 2018 jeździło w wariancie retro Rothmans).
4. Sauber-Petronas - przejście do nowej ery (1997-2005)
Niebieskie malowanie Sauber-Petronas z motorystycznym swirl-wzorem to przejście pomiędzy klasyczną erą sponsoringu a nową erą gradientowych malowań. Czysta technologia identyfikacji wizualnej zespołu. Nick Heidfeld i Felipe Massa jeździli w tej barwie. Charakterystyka: silne identyfikujący, niezależny od konkretnego sponsoru tytoniowego.
5. Red Bull Racing - niebiesko-czerwone (2005+)
Red Bull weszło w F1 w 2005 z malowaniem niebieskim, w 2007 dodała czerwone akcenty na bokach - i to malowanie zostało w niemal niezmienionej formie do dziś. Wygrał 6 tytułów konstruktorów (2010-2013, 2022-2023) i 8 tytułów kierowców. Najbardziej rozpoznawalne malowanie współczesnej F1 - Verstappen niebieskie z czerwonym = Red Bull dla większości casualnego fana.
6. Pink Pig - Porsche 917/20 (1971)
Le Mans 1971 - Porsche 917/20 wystartował z najbardziej ekscentrycznym malowaniem w historii: różowe nadwozie z liniami i nazwami części mięsa jak na rzeźniczym schemacie świni. Inżynierowie Porsche stworzyli to malowanie kpiarsko po tym jak inżynier projektowo skrytykował aerodynamiczny profil samochodu jako „świniowaty”. Pink Pig nie ukończyło Le Mans 1971 - po awarii hamulców i wypadku odpadło w połowie wyścigu - ale malowanie wraca w retrospekcjach (Porsche 911 RSR w Le Mans 2018 nosiło retro-Pink Pig).
7. Repsol Honda - pomarańczowo-niebieskie (MotoGP, 1995+)
W latach 1995-2024 Honda jeździła w MotoGP w malowaniu Repsol - pomarańczowo-niebiesko-białym. Marc Marquez zdobył w barwach Repsol Honda 6 tytułów w MotoGP. Kombinacja kolorów rozpoznawalna dla każdego fan motorsportu, niezależnie od dyscypliny.
8. Mercedes-AMG Petronas - srebrne strzały (2010+)
Srebrny silver z czarnym arrow-design Mercedes-AMG Petronas to nowoczesna interpretacja klasycznych „Srebrnych Strzał” Mercedes z lat 30-tych. Lewis Hamilton 6 tytułów F1 w tej barwie. W sezonach 2020-2021 Mercedes jeździł w czarnym malowaniu jako gest przeciwko rasizmowi.
9. Ferrari - czerwony Rosso Corsa (od zawsze)
Ferrari nie zmienia swojego malowania od 1947 roku - Rosso Corsa to klasyczny włoski czerwony w mistrzowskim odcieniu. Wszystkie Ferrari F1 były czerwone, wszystkie Ferrari Le Mans były czerwone, wszystkie Ferrari GT3 są czerwone. Najbardziej tradycjonalna marka motorsport.
10. McLaren - papaya orange (od zawsze)
Papaya orange to drugi po Ferrari rosso najtrwalszy schemat malowania motorsport. Bruce McLaren wybrał ten kolor w 1967 roku (Can-Am), a w F1 zespół jeździ w nim od 1968 - i niemal nieprzerwanie zespół jeździ w nim. Z papaya orange Lando Norris i Oscar Piastri wygrywają obecnie sezony 2024-2025. Sezon 2026: niewielkie ewolucje (dodano czarno-białe akcenty), ale klasyczny pomarańcz jest fundamentem.
Powiązane: Aerodynamika F1 2026 | Historia 24h Le Mans